ADHD is geen probleem: labels in verschillende culturen en gemeenschappen

culturele verschillen neurodiversiteit

In de serie ‘ADHD is geen probleem' gaan we op zoek naar andere perspectieven op het ADHD-brein. Vandaag duiken we dieper in de volgende gedachte: Als we geboren waren in een andere samenleving met verschillende normen, waarden en culturele verwachtingen, zouden labels zoals ADHD nodig zijn? Of zijn onze neurologische verschillen juist heel waardevol, en mag hier in het westen meer nadruk op komen?

Neurologische diversiteit in verschillende culturen

Stel je eens voor hoe anders we zouden denken over neurologische verschillen als we ergens anders waren geboren. In westerse samenlevingen is ADHD een bekende term, maar is dat overal zo? Misschien benadrukken we in het Westen de negatieve eigenschappen die we met ADHD associëren, terwijl andere culturen ze niet als problematisch zien.

Als reislustige ADD-vrouw die een aantal jaren Culturele Antropologie en Ontwikkelingssociologie heeft gestudeerd, ben ik geinteresseerd in culturele verschillen. Tijdens het reizen merk ik altijd wat een bepaalde cultuur voor invloed heeft op mijn brein, maar ook op hoe ik naar mezelf kijk. Met dit artikel hoop ik wat positieve zaadjes te kunnen planten, zodat ook jij als lezer op een andere manier naar ‘het ADHD-brein' gaat kijken.

adhd geen probleem cultuur

Culturele normen in onderwijs en werk

Westerse samenlevingen leggen vaak de nadruk op efficiëntie, gestructureerde planning en langdurige aandacht, vooral op scholen en op het werk. Iemand met ADHD kan moeite hebben om aan deze normen te voldoen, en voelt zich hierdoor misschien minderwaardig. Iemand die niet aan deze normen kan voldoen, wordt bestempeld met het woord ‘aandachtstekortstoornis‘. Maar in andere culturen zijn collectieve activiteiten, flexibele werkschema's, empathie en fysieke inspanning misschien belangrijker. Dit zorgt ervoor dat ADHD-kenmerken in andere culturen mogelijk niet als problematisch worden beschouwd.

Harmonie, elkaar steunen en samenleven in vrede

In zulke culturen staan harmonie, steun en het koesteren van relaties en gemeenschap bijvoorbeeld centraal. Economische groei is hier misschien minder belangrijk. In zulke samenlevingen kunnen individuen met ADHD hun energie gebruiken om bij te dragen aan het collectieve welzijn, zoals het uitvoeren van gemeenschappelijke taken, het ondersteunen van anderen in tijden van nood en het bevorderen van een gevoel van saamhorigheid binnen de gemeenschap. Dit is misschien iets waar we in het westen iets van kunnen leren.

Neurologische verschillen: problematisch of…?

Dit roept ook belangrijke vragen op over onze perceptie van neurodiversiteit en hoe we omgaan met individuen die als “anders” worden bestempeld. Moeten we onze definitie van “normaal” heroverwegen? Zouden we moeten streven naar meer inclusieve structuren en omgevingen? Een nieuwe benadering zou ADHD-kenmerken in een positief licht kunnen zetten. Met als gevolg: een grote groep mensen in onze samenleving gaat zichzelf zien als waardevol, en kan daardoor meer bijdragen.

adhd bestaat niet in andere landen

ADHD in positief licht in verschillende culturen

Het is fascinerend om te overdenken hoe we neurologische diversiteit zouden waarnemen als we in andere culturen zouden zijn opgegroeid. Terwijl ADHD in westerse landen veel aandacht krijgt, zou het elders misschien niet eens als stoornis worden gezien. Deze culturele verschillen dagen ons uit om onze perceptie van neurodiversiteit te heroverwegen.

Hier komen wat voorbeelden.

ADHD in nomadische samenlevingen

In gemeenschappen waar een nomadische levensstijl wordt geleefd, zoals sommige inheemse groepen in Afrika en Azië, worden kenmerken zoals impulsiviteit en avontuurlijkheid juist gewaardeerd. Denk aan het vermogen om snel te reageren op veranderingen en nieuwe omgevingen te verkennen. Maar ook het in staat zijn om snel te handelen en te reageren op de behoeften van de groep, maakt individuen met ADHD waardevolle leden van de samenleving.

adhd culturele verschillen

Inheemse gemeenschappen met een sterke gemeenschapsband

Binnen inheemse culturen, zoals bij sommige inheemse volkeren in Noord- en Zuid-Amerika, Afrika, en Oceanië, ligt de nadruk vaak op collectieve samenwerking en gemeenschapssteun. Hier worden ADHD-kenmerken zoals impulsiviteit en spontaniteit gezien als positieve eigenschappen die bijdragen aan de veerkracht van de groep. Mensen met ADHD kunnen nieuwe ideeën introduceren en snel reageren op veranderende situaties, wat de gemeenschap ten goede komt. Maar ook hun energie en enthousiasme kunnen worden gezien als aanwinsten voor het collectieve welzijn.

ADHD en de jager/verzamelaar

Een interessant perspectief is dat van auteur Thom Hartmann. In zijn boek ‘ADHD. Over een jager in een boerenwereld‘ wordt de analogie gebruikt dat het brein van iemand met ADHD als een jager/verzamelaar functioneert in een wereld die is ontworpen voor boerenbreinen. Hij verklaart hiermee waarom ADHD zo veel voorkomt: mensen met ADHD zijn afstammelingen van jager/verzamelaars uit de oertijd, terwijl mensen zonder ADHD meer overeenkomen met de boeren die later kwamen.

Jagers zijn snel afgeleid, nemen alles in hun omgeving waar en kunnen snel schakelen, wat handig is bij jagen. De huidige maatschappij is echter vooral gericht op boeren, waarin het focussen op één taak, goed omgaan met tijd en een vast werkritme de norm zijn. Hartmann benadrukt in zijn boek de sterke punten van mensen met ADHD en hoe ze beter tot hun recht kunnen komen in een wereld die hen niet altijd even goed past. Je kunt dit boek hier bestellen, als je het interessant vindt.

Traditionele samenlevingen die in harmonie leven met de natuur

Ook in culturen waar men nog dicht bij de natuur leeft, zoals sommige stammen in het Amazonegebied of delen van Afrika, worden ADHD-kenmerken mogelijk gewaardeerd vanwege hun rol bij het jagen, verzamelen en overleven. De hyperfocus en impulsiviteit van mensen met ADHD kunnen van onschatbare waarde zijn bij het snel nemen van beslissingen en aanpassen aan de natuurlijke omgeving.

culturele verschillen adhd

ADHD in bergachtige gebieden, zoals de bergen van Tibet

In bergachtige gebieden, zoals Tibet, waar de verbinding met de natuur, spirituele ontwikkeling, harmonie met de omgeving en traditionele waarden centraal staan, zullen ADHD-kenmerken ook anders geinterpreteerd worden. Individuen met ADHD worden mogelijk gezien als levendig en veerkrachtig, met een natuurlijke affiniteit voor het berglandschap en het vermogen om te gedijen in uitdagende omstandigheden. Hun energie en veerkracht zouden kunnen worden gewaardeerd als waardevolle bijdragen aan het dagelijks leven, waarbij ze mogelijk worden betrokken bij activiteiten zoals het hoeden van vee, het verbouwen van gewassen op hooggelegen landbouwgrond of het bewaken van de gemeenschap.

Bovendien kan de gemeenschapsgerichte cultuur in Tibet betekenen dat individuen met ADHD worden ondersteund door een netwerk van familie, buren en dorpsgenoten. In plaats van te worden gestigmatiseerd, worden zij gezien als unieke individuen met waardevolle kwaliteiten die bijdragen aan het welzijn van de gemeenschap als geheel.

Zelf heb ik gemerkt dat ik in landen zoals Nieuw Zeeland, waar de bevolkingsdichtheid lager is en waar je omgeven bent door natuur en de bergen, mijn ADD-symptomen soms helemaal verdwenen. Maar ook in landen zoals Portugal, waar de mensen (buiten de steden) nog eenvoudig leven, had ik veel minder last van de uitdagende ADD-kenmerken. Vorig jaar was ik in Egypte. Het klinkt misschien gek, maar in dit Islamitische land kwam ik meer in contact met mijn vrouwelijkheid. Denk aan kenmerken zoals zachtheid, zorg, gevoeligheid, liefde, verbinding, intuïtie, ontvankelijkheid, warmte, empathie, flow, creativiteit, speelsheid, overgave en openheid. Ook dit zorgde ervoor dat mijn ADD-symptomen voor een groot deel naar de achtergrond verdwenen. Dit was een bijzondere (onverwachte) ervaring.

ADHD in andere landen

ADHD-kenmerken in creatieve gemeenschappen

In culturen waar creativiteit hoog wordt gewaardeerd, kunnen ADHD-kenmerken zoals hyperfocus en een niet-lineaire denkstijl worden gezien als positieve eigenschappen. Kunstenaars, schrijvers en muzikanten met ADHD kunnen profiteren van hun vermogen om zich volledig te concentreren op hun werk en originele ideeën te genereren die waardevol zijn voor de gemeenschap.

ADHD ook in Nederland positief?

Ook in Nederland zouden we de kracht van ADHD-kenmerken moeten erkennen en omarmen. Mensen met ADHD hebben vaak een overvloed aan energie en een creatief brein, wat hen uitstekende leiders, innovators en inspirators maakt.

ADHD op het platteland

Op het platteland, waar vaak een hechtere band tussen de bewoners bestaat en waar de verbondenheid met de natuur sterker is, kunnen ADHD-kenmerken positief worden gewaardeerd. Mensen met ADHD hebben vaak een natuurlijke drang om actief bezig te zijn, wat goed van pas komt bij fysieke activiteiten zoals landbouwwerkzaamheden. Hun energie en enthousiasme dragen bij aan het gemeenschapsleven door bijvoorbeeld lokale evenementen te organiseren of gemeenschapsprojecten te initiëren.

ADHD in de stad

In steden zoals Amsterdam, Utrecht, Den Haag en Eindhoven zijn ADHD-kenmerken van onschatbare waarde. Of het nu gaat om de bloeiende creatieve industrie in Amsterdam of de technologische focus in steden als Eindhoven, ADHD'ers floreren in deze omgevingen. Hun energie, creativiteit en vermogen om snel te schakelen zijn essentieel in sectoren zoals ondernemerschap en start-ups, waar ze anderen kunnen inspireren en motiveren om ambitieuze doelen na te streven.

ADHD in het gezinsleven

Binnen het gezin kunnen ADHD-kenmerken het leven dynamischer en liefdevoller maken. Mensen met ADHD vallen op door hun levendigheid, spontaniteit, empathie, gevoeligheid en flexibiliteit. Ze brengen creativiteit en nieuwe perspectieven in het dagelijks leven, waardoor het gezin verrijkt wordt met avontuur, liefde, gevoeligheid en diversiteit.

De juiste benadering en ondersteuning

De sleutel tot het laten floreren van mensen met ADHD ligt in de juiste benadering en ondersteuning. Door begrip, aanmoediging en passende begeleiding kunnen individuen met ADHD hun unieke kwaliteiten maximaliseren en hun volledige potentieel realiseren. Met de juiste ondersteuning kunnen ze waardevolle bijdragen leveren aan hun gemeenschap, hun carrière en hun gezinsleven.

bestaat adhd wel cultuur

Neurologische verschillen: niks mis mee!

Het is belangrijk om te begrijpen dat onze kijk op neurologische diversiteit sterk wordt beïnvloed door onze cultuur. In het westen zien we mensen met ADHD vaak als individuen met een stoornis vanwege onze nadruk op gestandaardiseerde normen van efficiëntie en aandacht.

Laten we onze perceptie van neurodiversiteit heroverwegen. Misschien is het niet het brein dat het probleem is, maar eerder de beperkingen van onze eigen perceptie en sociale structuren. Als we ons bewust worden van deze culturele invloeden, kunnen we werken aan een samenleving waarin mensen met allerlei soorten hersenfuncties goed kunnen leven.

Misschien zijn onze eigen beperkingen in perceptie en sociale structuren wel het echte probleem. Laten we streven naar een inclusieve samenleving waarin iedereen de kans krijgt om te schitteren, ongeacht hun neurologische kenmerken.

Hey, mooi brein!

Verlang jij naar rust in je hoofd en plezier en betekenis in je leven? Volg ons in social medialand en ontdek nog meer tips, verhalen en een bron van inspiratie voor jouw unieke brein. In onze community komen creatieve, eigen-wijze en unieke breinen samen om te ontwarren, ontdekken en samen te groeien. Deel jouw ervaringen en verhalen, stel een vraag en vind antwoorden van experts en ervaringsdeskundigen. Ontdek je ware ik, omarm de chaos en geniet van de avonturen van ons dwalende brein.

4 gedachten over “ADHD is geen probleem: labels in verschillende culturen en gemeenschappen”

  1. Mooi José! Ik hou ervan op een andere manier kijken naar mensen. Vanuit een ander perspectief wat steunend werkt ipv naar dat wat mist. Hier had ik het vanmiddag met een klant van mij over. Dat in het Westen er zo bepalend wordt gekeken naar gestructureerd, organiserend vermogen, planmatig zijn, wat er meestal voor zorgt dat je het gevoel van er niet bij hoort krijgt. Omdat je met het AD(H)D brein dat minder goed kan. In Afrika kennen ze het woord depressie niet in de oorspronkelijke taal. Daar spreken ze van het contact met je ziel kwijt zijn. De community zorgt dan voor je zodat je weer meer in verbinding komt met je ziel. Prachtig steunend kan de kracht van taal te zijn.

    1. Wauw, heel mooi! Zoiets heb ik jaren geleden ook eens in een documentaire gezien. Ik weet niet meer in welk land het was, maar ook ergens in Afrika. Dat raakte me toen al. Toch bijzonder he, hoe we hier in het Westen naar elkaar (en onszelf) kijken. Ik heb wel het idee dat er een verschuiving plaatsvindt. Langzaam, maar… ;D. En inderdaad, de kracht van taal is prachtig. Ik heb in Egypte eens Google Translate (voice) aangezet terwijl ik in een overheidsgebouw zat. In ‘normale’ gesprekken in het Arabisch wensten de mensen elkaar continu het beste, en elkaars familie. “Mag God je gezondheid geven”, en dat soort dingen. Vond ik ook zo mooi. Stel je eens voor dat we elkaar hier bekrachtigend gaan toespreken… Bedankt voor het delen, Lienet!

  2. Ja! Hier kan ik mij ook helemaal in vinden. Ik ben onlangs teruggekomen van een aantal maanden op reis te zijn geweest in Latijns Amerika. Alleen ik woon nu eenmaal in Nederland, zou hier ook niet weg willen en daardoor moet ik toch manieren vinden om met de symptomen om te gaan, dat is overigens nog knap lastig.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Ontvang onze nieuwsbrief en ontdek tips, verhalen en wijsheden voor een fijn leven met jouw Wandering Mind

Mis niets!

15585
Scroll naar boven